Podobno św. Magdalena przyszła do Heroda z prośbą, aby ulitował się nad Chrystusem i podarowała mu kilka malowanych jaj. Zgodnie z tą legendą dziewczęta malują pisanki, żeby najpiękniejszą podarować wybranemu chłopcu, a tym samym zjednać sobie jego względy.

Jajko jest symbolem odradzającego się życia i zmartwychwstania, w chrześcijaństwie wiąże się ze Zmartwychwstałym Chrystusem. Równocześnie w ludowej tradycji jajko miało chronić przed chorobą, pożarem, zapewnić urodzaj i pomyślność. Zwyczaj malowania jaj sięga starożytności i wiąże się z kultem zmarłych.

Najstarsze „pisanki” znaleziono w grobowcach na Bliskim Wschodzie i pochodzą one z III w n.e. Poza tym sztuka ta znana była w Egipcie, Chinach, Grecji, Rzymie oraz w Persji. Najstarsze polskie pisanki znaleziono na Ostrówku w Opolu i pochodzą one z X wieku. W różnych regionach Polski mamy różne sposoby dekorowania jaj przed Wielkanocą. W centralnej Polsce są one oklejane kolorowymi wycinankami, na Podlasiu stosuje się technikę batiku, czyli ozdabia się pisanki przy użyciu roztopionego wosku.

W innych regionach ornamenty są wydrapywane, rysowane, ozdabiane rdzeniem sitowia (Opolszczyzna, Mazowsze). Oczywiście jaja mogą być po prostu farbowane na jednolity kolor. Kiedyś do pozyskania naturalnych barwników używano młodego żyta (zieleń), szyszek olchowych (czerń), czy stosowanej do dnia dzisiejszego cebuli (różne odcienie czerni i brązu). Dzisiaj mamy do dyspozycji specjalne syntetyczne barwniki.

Do XII wieku kościół zabraniał spożywania jaj w okresie wielkanocnym, prawdopodobnie dlatego, ze święta Wielkiej Nocy nakładały się na, wywodzące się z pogańskiej tradycji święta poświecone zmarłym. Później jeszcze przez kilka wieków nie wolno było spożywać jaj w okresie postu. Tak, jak w czasie świąt Bożego Narodzenia obdarowywano się pudełeczkami wykonanymi misternie z kolorowych opłatków, tak w okresie Wielkanocy w prezencie dawano kolorowe pisanki. Oczywiście na wsiach kolorowe jaja pełniły rolę wróżby lub wykupu podczas chodzenia z kurkiem, czy innych zwyczajowych zabaw ludowych.

W zamożniejszych domach jajo „wielkanocne” mogło być nawet kosztownym prezentem. Za najdroższe i najcenniejsze uważa się wykonane ze szlachetnych metali i kamieni jaja Fabergé, spotykane tylko na magnackich, wręcz królewskich dworach. Dzisiaj przyjął się zwyczaj obdarowywania dzieci jajami z czekolady lub marcepanu.