Pesach (2.04) w języku hebrajskim to słowo oznaczające „ominąć”, również „przejść”, ale oznacza ono również jedno z najważniejszych świąt żydowskich. Tej nocy, kiedy anioł Boży przechodził przez Egipt i powodował śmierć wszystkich pierworodnych, domy Izraelitów chronione były krwią baranka paschalnego.
W następstwie tego, lud Izraela uzyskał wolność. Pesach to święto wolności upamiętniające wybawienie Żydów z niewoli egipskiej i wskazujące przyszłe, ostateczne odkupienie świata.
Pascha to także sezon zbiorów jęczmienia i koniec pory deszczowej. W trakcie trwania świąt nie wolno jeść chleba na zaczynie. W przeddzień sprząta się bardzo dokładnie domy, usuwając wszelki zakwas.
Święto trwa siedem, a w diasporze osiem dni. W synagodze odbywa się uroczyste nabożeństwo, odczytuje się fragmenty Księgi Ezechiela i Izajasza, a także Psalmy od 113 do 118. Śpiewa się również tradycyjną pieśń opisującą cierpienia i ocalenia narodu Izraela w jego historii.
Najważniejszym elementem Paschy po powrocie z synagogi do domów, jest Seder, czyli wieczerza paschalna. Zawiera ona w sobie wyraźne elementy wieczerzy szabatowej – rytualne obmycie rąk, błogosławieństwo przed jedzeniem chleba i błogosławieństwo po jedzeniu. Ważnym elementem święta jest przygotowanie sederowego talerza. Każde sześć potraw ma swoje miejsce na półmisku zaś półmisek umieszczony jest nad trzema przykrytymi macą, specjalnie pieczoną na święto. Nie może być pokruszona, ani połamana. Na początku sederu głowa rodziny łamie jedną z trzech mac na dwie nierówne części i kładzie większy kawałek pod poduszkę fotela lub kanapy by dzieci go szukały. Spożywa się go jako ostatni kawałek jedzenia po kolacji. Dzieci - w nagrodę za znalezienie macy - dostają prezenty.
Ponieważ maca zastępuje chleb przez całe święta, często jada się ją posmarowaną masłem lub miodem. Na półmisku z prawej strony kładzie się kawałek pieczonego mięsa z kością.Ten kawałek mięsa przedstawia jagnię i przypomina ofiarę składaną przed wyjściem z Egiptu. Mięso opieka się ze wszystkich stron na otwartym ogniu pieca. Nie jest ono jedzone tego wieczoru, ale podczas następnej wieczerzy. Po lewej stronie półmiska kładzie się jajko ugotowane na twardo. Po obraniu sieka się je i miesza z soloną wodą (albo tylko moczy kawałek w słonej wodzie), zaś zjada przed rybą. Symbolizuje ono życie i świątynną ofiarę. Pośrodku półmiska stawia się gorzkie zioła, tarty chrzan zawinięty w liście sałaty. Jada się je kładąc pomiędzy dwoma kawałkami macy. Gorzkie zioła mają przypominać gorycz niewolnictwa.
Obok, na środku półmisku kładzie się pietruszkę, korzeń selera albo rzodkiewki
z łodyżką i listkami Ugotowane i pokrojone warzywa kładzie się również na talerzu sederowym. Natka ma przypominać wielkie rzesze Żydów obciążonych trudną pracą natomiast pietruszka i cykoria mają symbolizować nadzieję. Po odmówieniu modlitwy i błogosławieństwa nad pucharem wina głowa domu kroi jarzyny na kawałki, macza w osolonej wodzie i podaje każdemu do jedzenia. W lewym dolnym rogu półmiska kładzie się "charoset", czyli pastę sporządzoną z mieszaniny orzechów i owoców,
z dodatkiem miodu, wina i utartej macy. Z orzechami podaje się wiele rozmaitych owoców: jabłka, migdały, cynamon, morele, rodzynki, daktyle oraz figi. Dodatek wina symbolizuje rozstąpienie się wód Morza Czerwonego. Utarta masa przypomina glinę, z której Żydzi sporządzali cegły w niewoli egipskiej. Obok na półmisku stawia się słoną wodę.
W czasie wieczerzy pije się cztery kielichy wina, które symbolizują wolność
i szczęście. Przyprowadzają one nas do czterech obietnic Boga:
„Wyprowadzę was spod ciężaru robót w Egipcie i wyratuję was z niewoli. Wybawię was okazując wielką moc i wielkie wyroki. Wezmę was dla Siebie jako naród, będę dla was Bogiem." Do tradycji żydowskiej należy również umieszczanie na stole sederowym dodatkowego piątego kielicha wina dla proroka Eliasza. Wynika to z oczekiwania, że Mesjasz przyjdzie do Izraela właśnie w święto Pesach, a Eliasz będzie Mu towarzyszył.
Przepisy na Pesach
